Luca Lampariello: Học ngoại ngữ là điều không hề khó

Luca Lampariello: Học ngoại ngữ là điều không hề khó

Chia sẻ từ Luca Lampariello – 35 tuổi có khả năng nói thành thạo 11 thứ tiếng sẽ là “kim chỉ nam” cho tất cả những ai đang mơ giấc mơ trở thành người “đa ngôn ngữ”: Đơn giản là hãy bắt đầu học. Cùng xem thử người đàn ông này tìm kiếm động lực như thế nào và có bí quyết học gì nhé.

Tình yêu với ngôn ngữ

Đa phần mọi người khi gặp ai đó biết nói nhiều thứ tiếng một cách trôi chảy thì phản ứng đầu tiên của họ thường sẽ là một chút hoang mang, bối rối. Bởi lẽ, “đa ngôn ngữ” thường được xem như là điều rất khó để đạt được, thậm chí, học thêm ngôn ngữ thứ 2, 3, 4 ngoài tiếng mẹ đẻ với nhiều người cũng phải mất cả đời. Giống như họ, tôi cũng chắc chắn việc học rất vui nhưng tôi nghi ngờ việc mọi người cho rằng học ngoại ngữ là quá trình đầy thử thách.

Học ngoại ngữ không chỉ dừng lại ở việc nhồi vào đầu hàng đống kiến thức và dành hàng giờ nghiên cứu. Nó còn là chuyến hành trình khám phá tới rất nhiều địa điểm tuyệt đẹp, gặp gỡ những con người truyền cảm hứng, thưởng thức những món ăn ngon và dấn thân vào vô số cuộc phiêu lưu mà bản thân tôi là người phải tự khám phá. Những trải nghiệm này chính là động lực của tôi, là thứ khiến cho việc học ngôn ngữ đối với tôi trở thành điều có thể.

Tiếng Anh

Bài học rút ra: Ngôn ngữ không thể được dạy, chúng chỉ có thể được học. Có ai đó hoặc thứ gì đó hỗ trợ trong quá trình học là lợi thế tuyệt vời. Hãy tìm một người dẫn đường chứ không phải là một thầy giáo.

Tôi bắt đầu đọc nhiều sách bằng tiếng Anh. Đồng thời sự kết hợp giữa đọc sách, xem phim mỗi ngày và nói chuyện với gia sư một tuần một lần trong 2 năm liền càng khiến tôi tiến bộ rõ rệt. Đến năm 15 tuổi, tôi đã thành thạo tiếng Anh và sở hữu một giọng nói đúng “chất” Mỹ.

Tiếng Pháp

Bài học rút ra: Ngôn ngữ là cảnh cửa dẫn tới cả thế giới rất đáng để khám phá. Thế nên, hãy cởi mở và học cách yêu nó. Với thứ tiếng đó, với đất nước đó, với con người đó hay thậm chí là cả ẩm thực. Không có kiểu động lực nào có thể lớn hơn chúng.

Dành một vài giờ mỗi ngày để xem TV đã giúp tôi nhiều hơn rất nhiều so với 3 năm trung học trước đó cặm cụi với bài vở. Năm 2010, tôi đến Paris và 3 năm sống ở đó đã giúp tôi giành được những cảm nhận sâu sắc không gì có thể sánh được về văn hóa Pháp: lịch sử, truyền thống, các kiểu đùa, phong tục, chuẩn mực và niềm tự hào của người Pháp đối với ẩm thực và ngôn ngữ của họ.

Tiếng Đức

Bài học rút ra: Nếu tìm thấy một phương pháp bạn thích và phù hợp với bạn, hãy bắt đầu tự học bất kỳ ngôn ngữ nào bạn muốn. Không hề có một phương pháp tốt nhất nào để học ngoại ngữ cả. Hãy tìm thứ gì đó hiệu quả với bạn và trên tất cả, hãy thử nghiệm!

Tiếng Đức là ngoại ngữ đầu tiên mà tôi tự học hoàn toàn. Tôi không nhớ chính xác tại sao tôi lại có hứng thú với thứ tiếng này, nhưng tôi nhớ chính xác là lúc đó, tôi chẳng biết tí gì về cách học tiếng Đức cả. Tôi dành vài tháng sử dụng cuốn sách ngữ pháp đầy bụi bặm mà tôi lục thấy từ tủ sách của bà nội. Thế nhưng, những chữ cái Gothic lấp đầy từ đầu trang đến cuối trang buộc tôi phải học đi học lại ngữ pháp nhiều lần mà chẳng thấy ích gì. Chẳng mấy chốc, tôi cảm thấy nhàm chán.

Sau đó, tôi xem một chương trình quảng cáo trên TV về một series ngoại ngữ gồm 4 thứ tiếng và quyết định cố gắng một lần nữa. Trong khi áp dụng nó, tôi đã nghĩ ra một phương pháp cho mình: một kỹ thuật đặc biệt (nghe, lặp lại, viết và dịch) giúp tôi tiếp cận với các kiến thức cơ bản của mọi ngôn ngữ một cách nhẹ nhàng, tự nhiên, thú vị và tôi thấy nó hiệu quả.

Tiếng Tây Ban Nha

Bài học rút ra: Học ngoại ngữ sẽ giúp bạn có thêm những cảm nhận sâu sắc về tiếng mẹ đẻ của bạn. Nếu học một ngôn ngữ thứ hai tương tự với tiếng mẹ đẻ, hãy học nói ngay từ đầu. Sẽ dễ dàng hơn so với điều bạn tưởng tượng.

Năm 2007, tôi tham gia một chương trình trao đổi sinh viên ở Barcelona. Mặc dù bị choáng ngợp bởi một môi trường mà người Catalan chiếm phần đông nhưng tôi có may mắn được ở cùng một với một cô gái Tây Ban nha đến từ Malaga rất năng động và thường đi ra ngoài với những người Tây Ban Nha khác. Chúng tôi đã trao đổi ngôn ngữ cho nhau và khi trở về Rome thì tôi đã thành thạo thứ tiếng này.

Tiếng Hà Lan

Bài học rút ra: Ngôn ngữ không được sử dụng thì chẳng có ích gì cả. Sớm muộn gì bạn cũng phải học nên tốt hơn hết là đừng để ai khác xác định thứ bạn muốn học. Hãy tự tìm đường cho mình bằng sự hứng thú và niềm tin của bạn.

Nhiều người cho rằng tiếng Hà Lan dường như chẳng có ích gì cả – ai cũng nói tiếng Anh – và điều này khiến tôi thấy bế tắc. Tôi đọc sách và tạp chí mà bạn bè tôi đã mang về từ Netherlands. Tôi biết tôi sẽ sử dụng thứ tiếng này không sớm thì muộn và niềm tin đã chứng minh là tôi đúng. Bạn cùng phòng của tôi sau này là một người Hà Lan và nhờ đã chăm chỉ học từ trước nên chúng tôi giao tiếp với nhau rất dễ dàng. Rõ ràng, quan niệm cứ phải đến một nước để học ngoại ngữ đơn giản không phải là sự thật.

Tiếng Thụy Điển

Bài học rút ra: Hãy bắt đầu học phát âm ngay từ ban đầu để tránh phát triển những thói quen xấu. Hãy thật linh hoạt. Nếu ngôn ngữ có điểm gì đó đặc trưng riêng thì hãy tìm hiểu nó nhiều hơn ngay từ khi bắt đầu.

Tôi đã nghĩ về việc học một ngôn ngữ của vùng Scandinavia khá nhiều lần. Tiếng Thụy Điển nghe như tiếng nhạc du dương bên tai vì có ngữ điệu rất đặc biệt. Tuy nhiên, để bắt đầu học thực sự khá khó. Vào năm 2014, tôi đến Stockholm lần đầu tiên và ngay lập tức bị cuốn hút bởi văn hóa Thụy Điển. Với người Na Uy, xem phim – phần lớn đều là những bộ phim giật gân vì người Scandinavia rất giỏi về thể loại đó. Và điều tuyệt vời nhất là gì? Nếu bạn biết tiếng Thụy Điển, hầu hết người Scandinavia sẽ hiểu bạn và ngay lập tức, bạn có thể khám phá nền văn hóa tuyệt vời cũng như cách tư duy của người dân trên bán đảo này.

Tiếng Nga

Bài học rút ra: Nếu bạn có thể mất niềm tin vào một ngoại ngữ thì hãy chủ động tìm kiếm thứ gì đó có thể khiến bạn có đam mê trở lại đối với việc học. Hãy đến một nước khác, gặp gỡ ai đó, xem phim, làm video YouTube. Bất cứ thứ gì cũng được.

Sau khi nắm được kha khá tiếng Đức và Roman, tôi muốn học thứ gì đó mới. Tiếng Nga dường như khá xa lạ: phong phú, thanh lịch nhưng cũng đầy sự phức tạp. Nghĩ về tiếng Nga cũng giống như giải một câu đố hóc búa về toán học cho từng câu nói và tôi tự hỏi làm thế nào mà người Nga có thể nói chúng mỗi ngày?

Tôi chẳng có ai giúp đỡ và sau 8 tháng, tôi bắt đầu nhận ra có lẽ mình đã mắc sai lầm. Hiếm khi tôi theo dõi tiến độ học. Tôi không đạt được gì nhiều trong 3 năm dài đằng đẵng và sau đó, tôi đã đăng một video nói tiếng Nga lên YouTube. Điều bất ngờ là có nhiều người đã để lại bình luận rất nhiệt tình. Người Nga nghĩ rằng ngôn ngữ của họ rất khó và không dễ tiếp cận nên khi nghe ai đó có thể thốt ra vài câu, họ cảm thấy vô cùng thú vị. Sau đó, tôi bắt đầu nói tiếng Nga như một hoạt động hàng ngày và dần dần cải thiện khả năng của mình tự tin hơn bằng cách điều chỉnh cho đúng ngữ pháp.

Tiếng Bồ Đào Nha

Bài học rút ra: Bạn có thể học hai ngôn ngữ đồng thời miễn là bạn có thể quản lý thời gian và năng lượng hiệu quả.

Tôi bắt đầu học tiếng Bồ Đào Nha (Bồ Đào Nha) cùng thời điểm học tiếng Mandarin. Tôi chưa bao giờ học hai ngoại ngữ cùng lúc nên tôi đã lập một lộ trình học tập cụ thể. Giống tiếng Tây Ban Nha, tôi học tiếng Bồ Đào Nha cũng rất tự nhiên. Tôi tập trung vào phát âm và điều khó là các nguyên âm không có trọng âm hiếm khi được phát âm và các câu thì giống như một chuỗi gồm các phụ âm bị ngắt quãng. Tôi đã từng tự hỏi tại sao mình không chọn tiếng Bồ Đào Nha (Brazil) vì dễ hơn rất nhiều nhưng sự thật là tôi thường không chọn ngôn ngữ. Tôi để ngôn ngữ chọn tôi.

Tiếng Ba Lan

Bài học rút ra: Du lịch là động lực học tập thực sự rất tuyệt vời. Hãy đi du lịch nhiều nhất bạn có thể, bất cứ khi nào vì nó sẽ mở ra những cánh cửa mới và thúc đẩy bạn tiếp tục khám phá ngôn ngữ.

Tôi tới thăm Ba Lan năm 2012 là lần thứ 2 trong cuộc đời và tôi đã nhanh chóng bị cuốn vào tình yêu với đất nước này và con người nơi đây. Không sử dụng các công cụ dịch song ngữ, tôi học tiếng ngay từ lúc bắt đầu bằng cách thiết lập một quá trình trao đổi ngôn ngữ hàng tuần với Michal – một anh chàng bản địa mà tôi gặp vào mùa hè năm đó. Nếu đang ở một nước khác, muốn học tiếng và bạn đã thành thạo một ngoại ngữ thì hãy áp dụng hình thức trao đổi này vì bạn sẽ có rất nhiều cái lợi. Sau một năm, tôi tương đối thành thạo tiếng Ba Lan và tôi đã tự làm một video trên YouTube với Michal.

Tiếng Quan thoại (Mandarin – Trung Quốc)

Bài học rút ra: Đừng run sợ ngay cả khi ngôn ngữ đó được cho là rất khó học.

Nếu ai đó nói với tôi rằng tiếng Trung không thể tự học thì tôi có thể đảm bảo điều này không hoàn toàn đúng. Thừa nhận nó có những khía cạnh phức tạp nhất định, tuy nhiên, ở một vài mặt nó cũng có những điểm tươi mới. Nếu biết cách xử lý âm điệu và chữ đúng cách thì về lâu dài, tiếng Trung cũng không phải khó để theo đuổi. Một khi quyết tâm, việc bạn nói thành thạo là điều rất tuyệt vời. Lúc này, bạn có thể khám phá mọi thứ liên quan đến Trung Quốc bạn muốn.

Tiếng Nhật

Bài học rút ra: Một vài ngôn ngữ có những điểm khác biệt hoàn toàn nên hãy linh hoạt và chuyển đổi phương pháp học tập của bạn thật phù hợp. Nếu kỹ thuật này không hiệu quả thì hãy thay đổi nó. Đừng từ bỏ. Đừng để bị đánh bại.

Khi bắt đầu học tiếng Nhật, tôi vẫn chưa tưởng tượng được nó khó đến như vậy. Thậm chí, tôi còn không thể đặt những câu đơn giản bởi vì cấu trúc trong tiếng Nhật phức tạp hơn bất kỳ ngôn ngữ nào mà tôi đã chinh phục được. Ban đầu, tôi nghĩ rằng khó khăn này chắc chỉ tạm thời thôi và tôi có thể giải quyết bằng cách luyện nói nhiều hơn nhưng thực tế thì ngược lại. Tuy vậy, tôi vẫn tự tin mình sẽ làm được. Tôi thay đổi phương pháp, kiên trì và cuối cùng tôi thành công với thứ tiếng thứ 11.

Bí quyết học ngoại ngữ của Luca Lampariello

Nhiều người cho rằng càng lớn càng khó học ngoại ngữ. Tuy nhiên, tôi có thể khẳng định với bạn người lớn hoàn toàn có thể học được bất cứ thứ tiếng nào họ muốn. Tôi đã 35 tuổi, có thể nói được thành thạo 11 thứ tiếng và không phải tôi học tất cả chúng từ khi còn nhỏ.

Dưới đây là 5 nguyên tắc cốt lõi mà tôi áp dụng để học từ mới nhanh và hiệu quả. Chúng bao gồm lựa chọn (Selection), gắn kết (Association), xem lại (Review), lưu trữ (Storage) và sử dụng (Use).

1. Lựa chọn

Khi gặp từ mới, điều quan trọng là phải biết cách lựa chọn học các từ vựng làm bạn hứng thú và phù hợp với bạn. Mỗi ngôn ngữ có hàng trăm nghìn từ, và đa phần không phải đều có ích cho bạn, nhất là khi bạn mới học. Tuy nhiên, khả năng thanh lọc các từ vựng không cần thiết lại là kỹ năng thường bị đánh giá thấp.

Đa phần các cuốn sách ngoại ngữ dạy rất nhiều chủ đề, từ mua sắm cho tới du lịch hàng không và sở thú. Nhiều người áp dụng hồ hởi học chúng, chấp nhận đấy như là “một phần của quá trình”. Điều này cũng giống như việc đọc toàn bộ tờ báo chỉ để biết thông tin thể thao vậy.

Đừng lặp lại sai lầm. Bạn nên lựa chọn những từ hữu ích nhất với bạn và từ đó, mở rộng vốn từ dựa trên nhu cầu và mối quan tâm cá nhân. Nói chung, 3000 từ thông dụng nhất chiếm đến 90% số từ mà một người bản địa sử dụng trong một ngày nhất định.

Hiển nhiên, nhiều người bản địa biết hàng ngàn từ thuộc nhiều chủ đề khác nhau, nhưng phần lớn những từ này được học thông qua việc tiếp xúc. Lúc nhỏ, họ chỉ quan tâm tới những từ mà hoặc là thú vị hoặc là cần thiết cho giao tiếp hàng ngày. Thậm chí, đến bây giờ nhiều trong số họ cũng mới chỉ biết được một phần nhỏ so với toàn bộ từ vựng trong tiếng mẹ đẻ của họ. Tiếng Anh có khoảng 1 triệu từ. Nhưng ai mà biết hết 1 triệu từ ấy chứ? Và quan trọng hơn, ai cần biết hết 1 triệu từ ấy?

Hãy tập trung vào những từ vựng bạn cần và đảm bảo chúng hữu ích. Lượng từ vựng này sẽ tạo nên phần cốt lõi cho điều mà tôi gọi là sự thành thạo cơ bản, gắn liền với cuộc sống và các câu chuyện hàng ngày, chẳng hạn như các động từ go (đi), walk (đi bộ), sleep (ngủ), want (muốn) – và những danh từ như name (tên), house (ngôi nhà), care (quan tâm), city (thành phố), hand (bàn tay), và bed (giường).

2. Gắn kết

Nhận ra những từ hữu ích là chìa khóa cho quá trình học, nhưng nếu bạn cố gắng hấp thụ những từ này mà đặt chúng vào ngữ cảnh thì sẽ rất khó để sử dụng chúng trong thực tế. Lúc này, bạn cần biết cách gắn kết những gì bạn đã học được.

Gắn kết là một quá trình mà các thông tin mới sẽ được kết nối với thông tin cũ, đã tồn tại. Cụ thể hơn, bạn sử dụng kiến thức đã biết để kết nối các từ đã học được lại với nhau trong một bối cảnh có nghĩa.

Giả sử có 3 từ: gen (gene), tế bào (cell) và bộ xương (skeleton). Nếu học riêng lẻ từng từ thì bạn sẽ dễ quên chúng rất nhanh. Nhưng, bạn có thể gắn kết chúng lại bằng cách đặt câu như thế này: “Gen ảnh hưởng tới sự phát triển của nhiều thành phần khác trong cơ thể, bao gồm cả bộ xương và các tế bào”.

Giờ đây, 3 từ đã được gắn kết trong một bối cảnh có nghĩa.

Ban đầu, có vẻ khó nhưng hãy kiên trì luyện tập. Đây là cách hiệu quả để cải thiện kỹ năng nói, gắn kết và rèn luyện trí tưởng tượng của bạn trong ngôn ngữ mới. Càng thực hành nhiều thì bạn sẽ càng tiến bộ.

3. Xem lại

Cách đây hơn một thế kỷ, nhà tâm thần học người Đức Ebbinghaus đã nhận thấy chúng ta có xu hướng quên đi các thông tin theo một cơ chế mà ông gọi là đường cong của sự lãng quên (forgetting curve). Theo đó, khi học một kiến thức mới, ban đầu có thể chúng ta nhớ rất chính xác nhưng sau nhiều ngày thì dần chẳng nhớ gì mấy nữa.

Để khắc phục thì rèn luyện thói quen xem lại kiến thức (review) là bí quyết hiệu quả. Nó cũng nên được áp dụng khi học ngôn ngữ. Sau mỗi lần học một số từ vựng, bạn nên dành thời gian xem lại để củng cố những gì mình học được và ghi nhớ sâu hơn các từ đó.

4. Lưu trữ

Người Roman cổ đại có một câu nói như thế này: “Verba volant sed script manent”, có nghĩa là “những lời nói thì bay đi, còn những chữ được viết ra thì còn mãi”. Về cơ bản, ý của họ là để thông tin dễ dàng được hồi tưởng thì đầu tiên, chúng nên được ghi lại hoặc lưu trữ bằng một hình thức nào đó. Hoặc là viết chúng xuống hoặc bằng một cách tương tự.

Mỗi lần bạn học một từ hoặc cụm từ mới – hãy sử dụng nó khi trò chuyện với người khác, xem phim hoặc đọc sách; đồng thời, đảm bảo bạn đã ghi chép từ đó vào một cuốn sổ hoặc trên một ứng dụng điện thoại. Nhờ vậy, bạn có thể chủ động xem lại từ mới bất cứ lúc nào bạn muốn.

5. Sử dụng

Bí quyết cuối cùng để ghi nhớ từ vựng hiệu quả là sử dụng chúng, có thể là rèn luyện với một người bản địa thực sự hoặc một người đã thành thạo ngôn ngữ bạn đang học.

Chẳng hạn, bạn đang đọc một bài báo về một chủ đề rất thú vị. Bạn lọc ra một vài từ mới, tìm hiểu về nghĩa và cách sử dụng chúng rồi sau vài ngày, thảo luận chủ đề này với “đối tác ngôn ngữ” của bạn. Bạn kể lại những gì bạn đọc được bằng cách dùng một số từ khóa quan trọng liên quan đến nội dung bài báo. Càng luyện tập như vậy, bạn sẽ thấy khả năng ngôn ngữ của mình tăng lên và bạn cũng ghi nhớ tốt hơn thông tin bạn đã đọc.

Tóm lại, 5 bí quyết của tôi là:

  • Chọn từ muốn/cần học.
  • Gắn kết các từ vựng với thứ đã biết.
  • Xem lại cho tới khi ghi nhớ chúng thật sâu.
  • Lưu trữ để xem lại khi cần thiết.
  • Sử dụng từ vựng đã học trong môi trường giao tiếp thật sự.

Nói được nhiều thứ tiếng không phải và không nên là một hoạt động vận dụng trí óc. Nó là tình yêu đối với chính bạn và với những người đã giúp bạn khám phá ra sự đa dạng trong bản chất con người cũng như các mặt khác nhau trong tính cách của bạn. Nếu ai đó hỏi tôi tại sao tôi lại thích học ngoại ngữ đến vậy thì tôi luôn luôn trả lời rằng: “Tôi không sống để học ngoại ngữ, tôi học ngoại ngữ để sống tốt hơn mà thôi”.

 

Form Your Soul with Love

 

Note: Bài viết đã từng được đăng trên OhayTV, Quantrimang. Nội dung đã được bổ sung và chỉnh sửa.

Source:

  1. How To Learn Words Quickly And Effectively In Any Language
  2. Aged 35 He Speaks 11 Languages – Luca Lampariello’s 11 Tricks To Learn Any Language

* Vui lòng xem mục Bản Quyền khi muốn sử dụng lại bài viết.

 

Chia sẻ để bạn bè cùng đọc:

Bài liên quan:

2 Comments

  1. Cám ơn bạn đã chia sẻ những điều này. Mình cũng đang loay hoay trong việc học ngoại ngữ. Hy vọng sớm tìm ra phương pháp phù hợp với bản thân mình.

Leave a Reply