Đừng để mục tiêu ám ảnh, chuyến hành trình của bạn quan trọng hơn

Đừng để bị mục tiêu ám ảnh, chuyến hành trình của bạn quan trọng hơn

Khởi đầu của một năm. Đôi mắt bạn bị dính chặt vào một mục tiêu lớn, đó có thể là một cơ thể khỏe mạnh, khởi nghiệp, hay viết một cuốn sách. Bạn mừng rỡ, háo hức nhưng đôi vai đầy gánh nặng. Tâm trí bạn quay cuồng với hàng vạn câu hỏi: Sẽ làm được chứ? Chắc chắn chứ? Nhưng làm như thế nào? Có mơ mộng quá không? Thôi, kệ, sẽ làm được. Phải cố.

Nhưng, mục tiêu lớn thật đáng sợ. Chúng hăm dọa bạn. Chúng luôn hiển hiện như thể đang nhìn chằm chằm vào bạn. Chúng được bạn vỗ về trong một đại dương tràn ngập ý tưởng và ước mơ rộng lớn với một tương lai mang tên “một ngày nào đó”.

Bạn tự nhủ, “mình có thể bắt đầu vào ngày mai”. “Ngày mai” – một người bạn thật dễ chịu lúc nào cũng hứa hẹn một khởi đầu tươi mới và một tương lai đầy tốt đẹp. Nhưng để tới được đó, việc đầu tiên bạn cần phải làm là xây dựng một chế độ ăn phù hợp, thiết lập một thói quen viết lách hàng ngày, tìm kiếm sự giúp đỡ, đăng ký một khóa học ngoại ngữ, chăm chỉ giao lưu cùng mọi người và vô vàn những thứ khác. Tận sâu trong lòng, cảm giác muốn được nằm dài trên giường xem phim hay ngủ nướng vẫn đấu tranh để giành được chỗ đứng trong tâm trí.

Thế nên, rất nhiều “ngày mai” đã trôi qua và cuối cùng, động lực của bạn cạn kiệt. Giờ đây, mục tiêu ấy trở thành thứ gì đó mơ hồ, trì hoãn và câu hỏi từ lúc ban đầu “liệu có làm được không” bỗng có đáp án.

Bình tĩnh, bạn hãy lùi lại một bước.

Khi luôn chú tâm vào một thứ gì đó lớn lao, bạn thường nghĩ mục tiêu là mọi thứ. Nhưng vấn đề không phải vậy. Cái quan trọng ở đây là hành động của bạn, là những gì bạn đang làm, là chuyến hành trình mà bạn sẵn sàng dấn thân đến cuối cùng.

Mục tiêu có thể không phải là thứ bạn có thể bắt đầu hay có được ngay hôm nay. Nhưng hành trình lại khác. Đó là thứ bạn có thể bắt đầu ngay bây giờ và có thể đưa chúng vào danh sách việc phải làm hàng ngày để cải thiện bản thân. Chúng là những thứ mà bạn hiểu rõ và biết sẽ làm được.

Tác giả James Clear gọi hành trình ấy là hệ thống.

Đừng chỉ chú tâm vào mục tiêu, hãy tạo ra hệ thống

Điều gì tạo nên sự khác biệt giữa mục tiêuhệ thống?

  • Nếu là một huấn luyện viên, mục tiêu của bạn là giành được giải vô địch. Hệ thống của bạn đó là các thành viên trong đội cần luyện tập mỗi ngày.
  • Nếu là một nhà văn, mục tiêu của bạn là viết một cuốn sách. Hệ thống của bạn là một kế hoạch viết mà bạn sẽ bám sát mỗi ngày, mỗi tuần.
  • Nếu là một vận động viên điền kinh, mục tiêu của bạn là chiến thắng trong cuộc thi chạy marathon. Hệ thống của bạn là một kế hoạch rèn luyện liên tục trong từng tháng.
  • Nếu là một người khởi nghiệp, mục tiêu của bạn là xây dựng một công ty trị giá 1 triệu USD. Hệ thống của bạn là quá trình marketing và bán hàng.

Và bây giờ, đây mới là câu hỏi thực sự:

Nếu bạn hoàn toàn bỏ qua các mục tiêu và chỉ tập trung duy nhất vào hệ thống thì liệu bạn có đạt được kết quả không?

Chẳng hạn, nếu là một huấn luyện viên bóng rổ, bạn bỏ qua mục tiêu đạt được chức vô địch và chỉ tập tập trung vào những gì mà đội của bạn luyện tập mỗi ngày thì liệu bạn có đạt được mong muốn?

Tôi nghĩ là có đấy.

Chẳng hạn, tôi chỉ tính tổng số từ cho những bài báo mà tôi đã viết trong năm nay. Trong 12 tháng trước, tôi đã viết được hơn 115.000 từ. Một cuốn sách trung bình khoảng 50.000 đến 60.000 từ nên năm nay, tôi có đủ thời gian để hoàn thành cả hai cuốn.

Tất cả những điều này quả thật đáng kinh ngạc bởi vì tôi chưa bao giờ đặt mục tiêu cho việc viết lách cả. Tôi không đo lường sự tiến bộ của mình với một vài tiêu chuẩn ban đầu. Tôi chưa bao giờ thiết lập mục tiêu số từ cho bất cứ bài bào cụ thể nào. Tôi chưa bao giờ nói: “năm nay, tôi muốn viết hai cuốn sách này”.

Thứ tôi đã tập trung đó là viết một bài báo vào mỗi thứ hai và thứ năm. Và sau khi đã bám sát kế hoạch đó trong khoảng 11 tháng, kết quả tôi đạt được là 115.000 từ. Tôi tập trung vào hệ thống và quá trình làm việc. Cuối cùng, tôi có được cùng (có lẽ tốt hơn) một kết quả đó.

Mục tiêu làm giảm hạnh phúc hiện tại của bạn

Khi đang làm việc hướng về mục tiêu, về bản chất, bạn đang nói rằng: “Tôi vẫn chưa đủ tốt nhưng tôi sẽ tốt khi tôi đạt được mục tiêu”.

Vấn đề đối với lối tư duy này đó chính là bạn đang tự nhủ với bản thân mình rằng luôn luôn nói “không” với thành công và hạnh phúc cho tới khi mốc tiếp theo đạt được. “Một khi tôi hoàn thành được mục tiêu thì khi đó, tôi sẽ hạnh phúc. Một khi tôi đạt được mục tiêu, khi đó, tôi sẽ thành công”.

Giải pháp: Hãy toàn tâm toàn ý với quá trình, chứ không phải mục tiêu.

Lựa chọn đặt mục tiêu sẽ tạo ra gánh nặng vô cùng lớn cho đôi vai của bạn. Bạn tưởng tượng ra được nếu tôi đặt mục tiêu viết hai cuốn sách trong một năm thì sẽ như thế nào không? Chỉ viết câu này ra giấy thôi cũng đủ khiến tôi cảm thấy áp lực kinh khủng!

Tuy nhiên, chúng ta liên tục làm điều này. Chúng ta tự ôm lấy những căng thẳng không cần thiết khi muốn giảm cân hay thành công trong kinh doanh hay viết một cuốn tiểu thuyết gây tiếng vang lớn trước công chúng. Thay vì như vậy, bạn có thể duy trì sự đơn giản và giảm stress bằng cách tập trung vào những gì đang làm hàng ngày và bám chặt vào kế hoạch. Đừng lo lắng về những mục tiêu lớn hay có thể thay đổi cuộc đời bạn.

Khi tập trung vào thực tế thay vì kết quả, bạn có thể vừa tận hưởng khoảnh khắc hiện tại vừa cải thiện được những thứ đang làm hàng ngày.

Mục tiêu và động lực dài hạn

Bạn có thể nghĩ rằng mục tiêu sẽ giúp bạn duy trì động lực trong dài hạn nhưng điều này không luôn luôn đúng.

Hãy cân nhắc một vài hoạt động tập luyện cho cuộc thi chạy với cự li 21km (half-marathon) chẳng hạn. Nhiều người sẽ làm việc chăm chỉ trong vài tháng liền nhưng ngay khi kết thúc cuộc đua, họ dừng luyện tập. Mục tiêu của họ là chinh phục cự li 21km đó và bây giờ, họ đã hoàn thành. Thế nên, mục tiêu đó không còn tạo động lực cho họ nữa. Khi tất cả những nỗ lực hết sức mình được tập trung cho một mục tiêu cụ thể thì còn thứ gì khác sẽ đẩy bạn tiến xa hơn sau khi đã đạt được nó?

Điều này có thể tạo ra một loại hiệu ứng gọi là “yo-yo effect” – hiệu ứng ám chỉ những người không có bước đột phá trong công việc, cứ mãi trong vòng luẩn quẩn dù đã rất cố gắng. Vòng quay này rõ ràng sẽ rất khó giúp bạn phát triển trong thời gian dài.

Giải pháp: Hãy loại bỏ mong muốn đạt được kết quả ngay lập tức.

Mục tiêu là những kết quả trong ngắn hạn. Hệ thống là một hành trình kéo dài. Sau cùng thì hành trình sẽ luôn chiến thắng.

Sự hiện diện của những thành công nhỏ

Tâm trí của chúng ta có xu hướng mơ mộng về tương lai (hoặc dằn vặt bản thân về việc chúng ta đã khốn khổ như thế nào trong quá khứ), thay vì tập trung vào điều mà chúng ta có thể làm ngay bây giờ để phát triển. Thậm chí, một nghiên cứu từ Đại học Harvard còn nhận thấy nhiều người đã dành gần 50% thời gian suy nghĩ về quá khứ và tương lai thay vì hướng suy nghĩ vào hiện tại. Chính thói quen này khiến chúng ta không ngừng cảm thấy không hạnh phúc.

Nhưng nếu bạn có thể chuyển sự tập trung từ mục tiêu sang chuyến hành trình, tâm trí bạn sẽ hoàn toàn thay đổi. Những chiến thắng nhỏ và những tiến bộ dần dần nhân lên, kết hợp lại để tạo nên đòn bẩy mạnh mẽ.

Thứ mà bạn nhận được sau chuyến hành trình

Hành trình là nơi bạn học hỏi. Nơi bạn trưởng thành. Theo cách nào đó, đạt được mục tiêu chỉ là “phụ phẩm” của chuyến hành trình. Bạn giảm cân, nhưng bạn cũng rèn luyện được những thói quen mới, chứ chưa đề cập gì đến những kiến thức bổ ích mà bạn thu được.

Bằng cách tập trung vào những gì bạn đang làm, bạn sẽ hình thành được những thói quen mới, đạt được những kết quả tốt hơn, giúp bản thân mình tốt hơn và tìm được ý nghĩa trong cuộc sống.

***

Năm 2018, bạn có 365 cơ hội để hoàn thành thứ gì đó. Nhưng khoảng thời gian này không dài như bạn nghĩa. Tháng 12 sẽ đến rất nhanh thậm chí trước khi bạn kịp nhận ra nó.

Nếu chuyến hành trình ngàn dặm bắt đầu bằng một bước chân thì khi đó còn điều gì ngăn bạn bắt đầu? Nếu có thứ gì đó đủ quan trọng để làm trong năm nay thì khi đó, nó không đủ quan trọng để bắt đầu ngay hôm nay sao? Khi bạn dừng tập trung quá nhiều vào tương lai hay kết quả và chú ý nhiều hơn vào hiện tại và toàn bộ chuyến hành trình thì dường như, thực hiện bước đầu tiên không quá khó.

Cách để tập trung vào chuyến hành trình của bạn

Dưới đây là một số cách để toàn tâm toàn ý với chuyến hành trình thay vì bị ám ảnh bởi mục tiêu. Bạn có thể tham khảo và lựa chọn cho mình những phương pháp phù hợp.

1. Cụ thể hóa

“Bớt trì hoãn” hay “giảm cân” đơn giản sẽ không giúp bạn đạt được thứ bạn muốn. Tốt nhất là hãy cụ thể hóa mục tiêu với những con số đánh giá cụ thể. Bạn có thể xây dựng mục tiêu theo công thức SMART: Specific (cụ thể, rõ ràng, dễ hiểu), Measurable (đo lường được), Attainable (khả thi, có thể đạt được) Relevant (liên quan tới mục tiêu lớn nhất) và Time bound (có deadline, có thời hạn).

Chẳng hạn: Bạn đặt mục tiêu IELTS 7.0 trong vòng 6 tháng nhằm phục vụ cho mục tiêu xin học bổng du học.

2. Chia mục tiêu thành những mục tiêu nhỏ và bắt đầu từ cái nhỏ nhất

Cách tốt nhất để dần đạt được mục tiêu lớn nhất đó là chia mục tiêu đó thành các mục tiêu nhỏ và thực hiện theo từng giai đoạn một. Bạn không thể chỉ dựa vào động lực ban đầu. Bạn buộc phải có những thành công nhỏ để tạo thêm nhiều động lực hơn nữa. Những thành công nhỏ ấy chính là những tín hiệu tích cực cho thấy bạn đang đi đúng hướng và giúp bạn vững ý chí hơn.

Do vậy, nếu muốn viết một cuốn sách, có lẽ bạn nên bắt đầu viết vài bài báo về một chủ đề nào đó hoặc dành ra 20 phút mỗi ngày để luyện viết. Mỗi ngày, bạn sẽ tốt hơn một chút và học được thêm nhiều thứ mới mẻ hơn.

3. Đánh giá lại bản thân mỗi ngày

Chủ động đánh giá lại bản thân là cách để gợi nhắc bạn về lý do tại sao bạn bắt đầu và xem thử bạn đã học được gì sau một thời gian nỗ lực. Bạn có thể biến điều này thành một thói quen để làm hàng ngày như viết nhật ký trước khi đi ngủ hay viết journaling vào mỗi buổi sáng.

Biết mình đang làm gì, đã đạt được những gì và cần điều chỉnh ở đâu là bí quyết hữu ích để đảm bảo rằng bạn đang đi đúng hướng.

4. Dành thời gian nghỉ ngơi

Thưởng cho bản thân những giờ phút nghỉ ngơi hoàn toàn, không công việc, không deadline, không áp lực là cách tuyệt vời để hồi phục năng lượng. Bạn nên duy trì thói quen này để giải phóng bản thân khỏi guồng quay của các kế hoạch hay mục tiêu, đồng thời lấy lại động lực chuẩn bị cho những đợt “chiến đấu” mới.

5. Làm mà không cần đặt mục tiêu

Đây là một bí quyết rất hay đến từ designer và blogger Kerry Lyons. Kerry thường dành một khoảng thời gian nhỏ làm những việc mà chẳng cần có mục tiêu, deadline hay bất cứ áp lực nào cả. Cô làm đơn giản vì cô thấy vui và cô thích nó. Chẳng hạn, Kerry làm bánh ngọt, chơi trống hay vẽ tranh – những hoạt động này mang đến cho cô sự thoải mái, niềm vui và hứng thú. Cô không ép buộc bản thân phải thành thạo hay đạt được bất cứ mục tiêu nào. Nhờ vậy, cô chỉ toàn tâm toàn ý cho những gì mà cô đang làm ở hiện tại.

Vấn đề không phải là để tốt hơn người khác mà là để tốt hơn phiên bản trước đây của chính bạn.

Không phải mục tiêu không hữu ích, nhưng tập trung vào những gì bạn đang làm mới là điều thực sự quan trọng. Đừng để mục tiêu ám ảnh bởi khi bạn làm tốt những gì đang làm thì mục tiêu ắt sẽ tìm đến bạn.

 

Form Your Soul with Love

 

Source:

  1. Why the Journey Matters More Than Your Goal
  2. The Power of Small Wins
  3. Forget About Setting Goals. Focus on This Instead
  4. How to actually focus on your journey, not your destination
  5. Ảnh: Szűcs László từ Unsplash.

Bạn có thể đọc bản dịch bài viết của tác giả James Clear của mình tại đây.

* Vui lòng xem mục Bản Quyền khi muốn sử dụng lại bài viết.

 

 

Chia sẻ để bạn bè cùng đọc:

Bài liên quan:

Leave a Reply